Uşaqlarda heyvan sevgisi

 

Yer üzündə yalnız insanlar yaşamır, onlar, bir çox canlı növü içində yalnız birdii. Bu canlı növlərinin də yaranma səbəbi və hal-hazırdakı funksiyaları ilə, bir-birini tamamlayaraq, bir dövr formasında qarşılıqlı təsirləşərək gərək ekoloji, gərək bioloji və gərəksə insanlar üçün etibarlı olan ruhi ölçülərdə həyatlarını mənalı etməkdədirlər. İnsan inkişafında da heyvanların, bitkilərin xüsusilə də evcil heyvanların qatqısı sanıldığından daha çoxdur.

Uşağın bədənsəl, zehni, ruhi və ictimai inkişafı bir bütünlük içində və bir-birinə az ya da çox təsir edərək tamamlanır. Uşaq əvvəl özünü və öz xaricindəki dünyanı beş duyğusu ilə hiss edir, qəbul etdiklərini də təqlid edərək, onlarla qarşılıqlı əlaqəyə girərək öyrənir. Xüsusilə də bu qarşılıqlı əlaqənin kiminlə? necə? nə sıxlıqla? olduğu onun zehni, ruhi, ictimai inkişafını yaxından təsirləyir.

Şübhəsiz ki bu əlaqədəki əhəmiyyətli kəslər əvvəl anası və digər ailə fərdləri, daha sonra da yaxın və uzaq ətrafındakı insanlardır. Heyvan və bitkilər də gərək canlı, gərəksə cansız (oyuncaq) halları ilə uşağın dünyasına körpəlikdən etibarən girərlər.
Xüsusi bir körpə və ya oyuncaq ayı uşağın anasından sonra ən yaxın yoldaşı ola bilər. Bu oyuncaq ayı və ya körpə onun sirlərini paylaşar, hirsliliyinə dözür, narahatlığını aradan qaldırır. Evcil heyvanlar da eynilə bu oyuncaqlar kimi uşağın həyatında təsirli ola bilərlər. Uşaq bir evcil heyvan ilə insanlarla necə ictimailəşiləcəyinin sınaqlarını edə bilər, xoşbəxtliyini və ya bikefliyini paylaşa bilər, hirsini ona qışqıraraq çıxara bilər. Ona baxaraq birinə bir şey vermənin, kömək etmənin zövqünü dada bilər, onu sahiblənərək bağlılıq duyğusunu əmələ gətirə bilər. Yenə uşaq evcil heyvana bir şeylər öyrədərək, özü bir şeylər öyrənər, qorxularını onun üzərində sınayaraq yenə bilər və də insan əlaqəsinin təməlini meydana gətirən sevməyi, verməyi, qorumağı müstəqil bir adam olmağı öyrənər.

Təbiidir ki; bu sayılan ruhi və ictimai müddətlər yalnız heyvanların köməyiylə edilə bilər mənasını vermir, ancaq bir yerdə bir müddət üçün uşağın həyatına qatqı edə biilər. Xüsusilə də uşağın hər hansı bir səbəblə məhrumluq yaşadığı vəziyyət və zamanlarda bu qatqısı daha da artacaq. Məsələn: Sevdiyi birini itirdiyində, ev məktəb dəyişikliklərində, ana-ata ayrılıqlarında uşaq üçün bu evcil heyvan "bir yerinə qoyma", paylaşma funksiyasını görə bilər.

Şübhəsiz ki bütün bunların yanında uşaq yaşadığı dünyanı təbiətiylə, bitkisiylə, heyvanları ilə bir bütün hesab edəcək və qəbul edəcək bu da onun həm fərd olaraq daha xoşbəxt olmasına, həm də ictimai bir varlıq olaraq daha hörmətli olmasına köməkçi olacaq!