Uşaqlara vaxt ayrılmalıdır!

 

   Edilən araşdırmalar xüsusilə ilk beş yaşda olmaq üzrə uşaqların inkişafı üzərinə ana və ataların vaxt ayırmasının çox əhəmiyyətli olduğunu göstərməkdədir. Xüsusilə bu illərdə uşaqların mərkəzi sinir sistemi inkişafına çox müsbət təsirləri olduğu ifadə olunmaqdadır . Ana və atanın gündəlik işlərin sıxlığını bir tərəfə buraxıb yalnız uşaqlarına ayırdıqları vaxt olması lazımdır . Ataların uşaqlara vaxt ayırmada çətinlik çəkdikləri dəyişik səbəblər ilə uşaqları ilə daha az zaman xərclədikləri sıx qarşılaşılan bir vəziyyətdir. Ayrılan bu vaxt uşağınız ilə əlaqədar qısa və uzun vəd edən bir çox fayda verəcək , bu faydalar o qədər çoxdur ki bir neçəsini saya bilərik.

   Uşağınız ilə keçirdiyiniz vaxt onun özünə inam inkişafı baxımından çox əhəmiyyətli olmaqdadır , çünki ona vaxt ayırmanız ona verdiyiniz dəyəri göstərməkdədir . Şüur xaricinə ‘'mən sənə dəyər verirəm çünki vaxt ayırıram'' mesajı verməkdəsiniz . Varlığı ilə yoxluğu hesaba qatılmayan və sanki o evdə yoxmuş kimi davranmaq uşağın özünə olan etibarına bilvasitə olaraq mənfi təsir etməkdədir. Xüsusilə uşaq sayının çox olduğu ailələrdə hər bir uşağın bərabər şəkildə vaxt ayrılması əhəmiyyətlidir. Uşaq sayının az olduğu və ya tək uşaqlı ailələrdə isə digər qardaşlar olmadığı və ya ədəd az olduğu üçün uşağın daha çox sıxılacağı həsab edilərək zaman keçirmə vəzifəsi ana ataya bir az daha çox düşməkdədir.

   Uşağınız ilə keçirdiyiniz vaxt onun stresdən uzaqlaşdırır və qarşısına çıxan çətinlikləri daha asan məğlub etməsinə gətirib çıxaracaq. Xüsusilə yetişkinlik dövrünə qədər edilən araşdırmalara baxdığımızda uşaqlığında ana ata və ailə ilə yaxın bağları olan və daha çox vaxt keçirən kəslərin qarşılaşdıqları stres vəziyyəti ilə daha asan mübarizə etdikləri və depresiya kimi vəziyyətlərdə daha asan yaxşılaşdıqları görülmüş. Uşağınız ilə keçirdiyiniz vaxt onun ilə aranızda bir yaxınlıq təmin edərək onun sizə qarşı daha rahat romantik ifadə təmin etməsi və buna bağlı olaraq onun romantik mənada və iç dünyasında hiss etdiklərini daha asan anlamanızı təmin edəcək. Digər müxtəlif sizdən uzaq , duyğularını sizə ifadə edə bilməyən , içə dönük , bir çox problemi olduğu halda ailə ilə paylaşımı olmayan bir uşaq halına gələcəkdir . Bu vəziyyətin bir çox psixiatrik problemə gətirib çıxarması olabiləcək.  Uşağınız ilə keçirdiyiniz zamanın uzunluğu deyil keyfiyyəti əhəmiyyətlidir deyə bilərik.

   Xüsusilə işləyən analar üçün əhəmiyyətli bir problem olan vaxt məsələsidir. Burada əhəmiyyətlə vurğuladığımız mövzu ;Uşağınız ilə keçirdiyiniz vaxtın keyfiyyətini artıraraq onun bu mövzudakı ehtiyacını rahatlıqlar qarşılaya bilərsiniz. Gündəlik həyat axışı içərisində özünüzə bir proqram edib yemək yeməyə , televiziya izləməyə , yatmağa və buna bənzər bir çox etdiyimiz gündəlik işlər yanında uşağınıza vaxt ayırmağı unutmayın. Hər yaş qrupuna görə həm ana həm ata olaraq ayıracağınız vaxt uşağınızın xoşbəxtliyini təmin edəcək və onun normal psixolojik inkişafında iştirak edəcək. Əks halda uşağınız sizdən davranış problemləri ilə vaxt istəyəcək və onunla zorakılıqla maraqlanmaq məcburiyyətində qalacaqsınız.

   Sağlam nəsillər üçün uşağa ayrılan vaxtın əhəmiyyəti böyük olub klinika müşahidələri ana ataların vaxt ayırma mövzusunda ki əksikliklərinin olduğunu göstərməkdədir. Burada bunu vurğulamaq lazımdır , vaxt ayırmaq dediyimiz şey '' yalnız'' uşağınız üçün ayırdığınız vaxtdır. Televiziya izlərkən və ya öz işinizi edərkən uşağınızın yanınızda olması əlbəttə ki tamamilə tək olmasından yaxşı olmaqla birlikdə kafi deyil. Əhəmiyyətlə vurğulamaq lazımdır ki uşaqlar onlara təmin edilən maddi imkanlar ilə qismi xoşbəxtliklər təmin edə biləcəklər . Əsl xoşbəxtlik uşaq üçün onu sevənlər ilə müəyyən zaman dilimlərində bir yerdə olmasıdır. 

   Edilən araşdırmalarda uşaqların ana atalarından götürdükləri sevgi və xoşbəxtlik ilə həyata daha müsbət və xoşbəxt baxa bildikləri , daha az zərər verici davranışlarda olduqları, insanlara qarşı daha sevgi dolu olduqları, yoldaşları ilə daha uyğun halda olduqları göstərilmişdir.  Bəzən tam tərsi olaraq uşaqlara ana atalar o qədər çox vaxt ayırmaqdadırlar ki o zamanda uşaqlar böhrana düşməkdə , ana atalarına daha asan qarşı gəlməkdə, çox həddindən artıq müdaxilə olduğu içində onların yaşlarına uyğun fərdiliklərinin inkişafında problemlər yaşanmaqdadır. Bu mövzunu çox şişirdib həyatın və ailənin ''tək mövzusunu'' uşaq və ya uşaqlar etməmək əhəmiyyətlidir. Uşaqların öz başına da keçirdikləri zamanın onların inkişafında əhəmiyyətli təsirləri vardır. Bu mövzuda tarazlıq əhəmiyyətlidir. 

   Qısa vəd edə müsbət təsirlərinin yanında uzun vəd edə təsirləri olduqca çox olduğu elmi işlər ilə göstərilən bu mövzuda son olaraq bunu söyləmək istəyirəm; Uşağınız sizə nə qədər yaxın olsa pisliklərə o qədər uzaq olacaq , sizin ilə birlikdə nə qədər xoşbəxt olsa həyatın digər sahələrində də o qədər xoşbəxt olacaq, sizinlə və ailəsi ilə bağları nə qədər möhkəm olsa onun bütün həyatı boyunca problemləri daha az olacaq. Kütləvi informasiya vasitələrinin yayıldığı və insanların fərdi məşğuliyyətlərinin artdığı indiki vaxtda adı çəkilən mövzular üçün ən əhəmiyyətli təhlükə uşaqlar və onların romantik ehtiyaclarının qarşılanmaması olmaqdadır. Bu gündən atılan toxumlar sabahlar üçün çox gözəl nəticələr verəcək . Əgər bu mövzuda bir səy yox isə sabah olduqca gec ola bilər.